Polish English German 

Gimnazjum im. Czesława Miłosza

w Topoli Królewskiej

Historia Topoli Królewskiej

Bogata historia Topoli Królewskiej ściśle łączy się z przeszłością Łęczycy - miasta o długiej i bogatej przeszłości. Ślady bytności człowieka w naszej miejscowości sięgają II wieku n.e.- świadczy o tym znaleziona w Topoli moneta rzymska. Topola Królewska rozpoczęła swój historyczny żywot w 1267 roku - z tego bowiem roku pochodzi pierwsza wzmianka źródłowa.

Nazwa naszej miejscowości - T o p o l a pochodzi od drzewa zwanego potocznie topolą, która zaliczana jest do najszybciej rosnących drzew w naszym klimacie. Drugi człon nazwy - K r ó l e w s k a oznacza, że wieś należała do władcy.

W ciągu wieków wykształcają się na jej terenie także włości szlacheckie i kościelne. Stąd funkcjonująca do dziś nazwa - S z l a c h e c k ą, i mało już używana - Proboszczowska. Topola przez długie lata była przedmiotem sporów pomiędzy władzą świecką i kościelną. Przykładem może być spór toczony na przełomie XIII i XIV w. przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba Świnkę z Władysławem Łokietkiem. Był to spór nie tylko o urodzajne gleby wsi, ale o jej znaczenie z uwagi na strategiczne położenie. W efekcie sporów o prawa własnościowe do Topoli dominującą pozycję zdobyli panujący. W XIII wieku Topola lokowana była " iure thentonico" czyli na prawie niemieckim, co zapewne nastąpiło w związku z lokacją Łęczycy. Świadczą o tym kolejne dokumenty z 1267 r., 1302 r., 1350 r., 1576 r., czy z 1678 r. Lokowanie osady na wspomnianym prawie przyczyniło się do rozwoju gospodarki towarowo - pieniężnej a przede wszystkim polepszało sytuację ludności wiejskiej. Topola w czasach średniowiecznych miała kształt owalnicy czyli wsi o kształcie wrzeciona składającej się z dwóch łukowatych , gęsto zabudowanych ulic. Wewnątrz wsi znajdował się plac, na którym wybudowano kościół. Spotykamy tu również folwark, dwie karczmy (tzw. wiezdna i plebańska) i młyn na rzece Bzurze. W bliżej nieokreślonym czasie stanął w pewnym oddaleniu od wsi nowy młyn - wiatrak. W Topoli Królewskiej obok chłopów zajmujących się uprawą roli możemy spotkać na przestrzeni kilkunastu wieków karczmarzy, młynarzy, kowali, ogrodników czy ludzi trudniących się warzelnictwem soli.      

W drugiej połowie XIX w. Topola stała się siedzibą gminy, w skład której weszło 30 wsi. Jako dowód uznania należy odczytać wzmiankę o niej w Encyklopedii Rolniczej z 1881 r. W końcu wieku XIX - 1886 r. powstaje w Topoli Królewskiej pierwsza szkoła publiczna. Z początkiem XX w. rolnicy Topoli Królewskiej założyli Kółko Rolnicze pod nazwą "Dzwon Topolski", które zajęło się upowszechnianiem nowoczesnych metod gospodarowania, organizowaniem sklepów spożywczych, kas kredytowych i straży pożarnych. W 1910 r. z inicjatywy Kółka założono Ochotniczą Straż Pożarną. W 1911r. powstało Towarzystwo Pożyczkowo - Oszczędnościowe, a w 1912 r. Spółdzielnia Mleczarska. W 1913 r. powołano Stowarzyszenie Spożywcze " Królewianka". W okresie międzywojennym w Topoli Królewskiej rozwijało się życie kulturalne, działały organizacje młodzieżowe i zespoły artystyczne. Ważnym wydarzeniem było wybudowanie w Topoli Królewskiej w 1937 r. ze środków społecznych, szkoły, która istnieje do dziś.